Lifestyle Medicine: Από τη Θεωρία στην Πράξη – Διατροφή, Ψυχολογία και Δημόσια Υγεία

Απαιτούμενα τυπικά προσόντα και όροι συμμετοχής

Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό και απευθύνεται σε όποιον θέλει να ενημερωθεί σχετικά με την Lifestyle Medicine, ωστόσο χρειάζονται βασικές γνώσεις αγγλικής επιστημονικής ορολογίας και εξοικείωση με ηλεκτρονική πλατφόρμα ασύγχρονης εκπαίδευσης

Σκοπός του προγράμματος

Ο σκοπός του προγράμματος δια βίου μάθησης είναι να προσφέρει μια σύγχρονη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και εφαρμοσμένη εκπαίδευση στην Ιατρική του Τρόπου Ζωής (Lifestyle Medicine), εστιάζοντας στη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, τον ύπνο, τη διαχείριση του στρες, την αποχή από βλαβερές συνήθειες και την ενίσχυση των κοινωνικών σχέσεων. Το πρόγραμμα στοχεύει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων, την ενδυνάμωση της ψυχικής υγείας και την προαγωγή της δημόσιας υγείας, μέσα από μια ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση. 

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενίσχυση των γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων των συμμετεχόντων γύρω από τις αρχές της Ιατρικής του Τρόπου Ζωής, με σκοπό την εφαρμογή τους σε επαγγελματικά και προσωπικά πλαίσια.

• Γνωστικές δεξιότητες: Κατανόηση της σχέσης μεταξύ τρόπου ζωής και χρόνιων νοσημάτων, εξοικείωση με θεωρίες αλλαγής συμπεριφοράς και βασικές αρχές διατροφής, άσκησης, ύπνου, διαχείρισης άγχους και αποφυγής εξαρτήσεων.
• Ψυχοκινητικές δεξιότητες: Ικανότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβάσεων προαγωγής υγείας, χρήση εργαλείων αξιολόγησης και εφαρμογών ψηφιακής υποστήριξης.
• Συμπεριφορές: Ανάπτυξη ενσυνειδητότητας, υπευθυνότητας, ενδυνάμωσης και διά βίου μάθησης, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Στοιχεία επικοινωνίας

Βασιλοπούλου Αιμιλία 

vassilopoulouemilia@ihu.gr

Διδάσκοντες

Δρ Αιμιλία Βασιλοπούλου

Επίκουρη Καθηγήτρια Διαιτολογίας & Διατροφής – Κλινική Διαιτολόγος & Ψυχολόγος

Με διεπιστημονική κατάρτιση στη διατροφή και την ψυχολογία, η Δρ Βασιλοπούλου εξειδικεύεται στη συμπεριφορική αλλαγή και στη διαχείριση παραγόντων τρόπου ζωής που επηρεάζουν τη σωματική και ψυχική υγεία. Το ερευνητικό και κλινικό της έργο επικεντρώνεται στη σύνδεση μεταξύ διατροφικών συνηθειών, ύπνου, άσκησης, άγχους και ευεξίας.
Στο πρόγραμμα εισφέρει με ενότητες όπως:
• Συμπεριφορά υγείας και μηχανισμοί αυτορρύθμισης
• Ψυχολογικοί παράγοντες στην αλλαγή τρόπου ζωής
• Αντιμετώπιση άγχους και βελτίωση ύπνου μέσω διατροφής & Mind-Body τεχνικών

Δρ Δημήτρης Ευθυμίου

Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής

Ο Δρ Ευθυμίου έχει κλινική εμπειρία στην ολιστική διαχείριση χρόνιων νοσημάτων με ενσωμάτωση ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων και τροποποίησης τρόπου ζωής. Διδάσκει θεωρίες αλλαγής συμπεριφοράς και πρακτικές τεχνικές για τη ρύθμιση άγχους, τον ύπνο και την αντιμετώπιση εξαρτήσεων.
Στο πρόγραμμα συμβάλλει με θεματικές όπως:
• Ψυχική ανθεκτικότητα, στρες & HPA άξονας
• Ανάπτυξη κινήτρου και ενδυνάμωση ασθενών (Motivational Interviewing)
• Πρόληψη & αντιμετώπιση εξαρτήσεων στο πλαίσιο Lifestyle Medicine

Δρ Αναστάσιος Παπαλαζάρου

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Με κλινική εμπειρία σε παρεμβάσεις διαχείρισης βάρους και πρόληψης χρόνιων νοσημάτων, ο Δρ Παπαλαζάρου ειδικεύεται στον σχεδιασμό ολοκληρωμένων διατροφικών στρατηγικών για την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Χρησιμοποιεί εργαλεία αξιολόγησης συμπεριφοράς και τεχνολογίες ψηφιακής υγείας για αποτελεσματική καθοδήγηση.
Στο πρόγραμμα διδάσκει ενότητες όπως:
• Διατροφή για πρόληψη χρόνιων νοσημάτων & υγιή γήρανση
• Ψηφιακά εργαλεία υποστήριξης συμπεριφορικής αλλαγής
• Πρακτικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας μέσω τρόπου ζωής

Διδακτικές ενότητες και διάρκεια αυτών

Αναλυτική παρουσίαση διδακτικών ενοτήτων

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Lifestyle Medicine

Περιγραφή: Παρουσίαση της φιλοσοφίας και των βασικών αρχών της Ιατρικής του Τρόπου Ζωής.
Υποενότητες: 1.1 Η ιστορική εξέλιξη της Lifestyle Medicine, 1.2 άξονες της Lifestyle Medicine, 1.2.1 οικονομικό βάρος των νοσημάτων τρόπου ζωής σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ελλάδα, 1.2.2 σύγκριση κόστους παρέμβασης και κόστους θεραπείας, 1.3 επιδημιολογία νοσημάτων τρόπου ζωής, 1.3.1 στίγμα παχυσαρκίας και χρόνιων παθήσεων, 1.4 Ο ρόλος του επαγγελματία υγείας και του εκπαιδευτικού, 1.4.1 Παραδείγματα προγραμμάτων εκπαίδευσης επαγγελματιών, 1.5 Εξατομικευμένες παρεμβάσεις τρόπου ζωή- Personalized Lifestyle Interventions, 1.5.1 Προκλήσεις εφαρμογής στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, 1.5.2 Ζητήματα αποδοχής από ασθενείς.
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα κατανοήσει τη δομή και τους στόχους της Lifestyle Medicine, διακρίνοντας τους βασικούς πυλώνες της.

Ενότητα 2: Θεμελιώδεις παράγοντες τρόπου ζωής - Πρόληψη και θεραπευτικές δυνατότητες

Περιγραφή: Παρουσίαση των βασικών παραγόντων της Lifestyle Medicine
Υποενότητες: 2.1 Διατροφή, 2.2 σωματική δραστηριότητα, 2.3 ύπνος, 2.4. Στρες & ψυχοκοινωνική ευεξία, 2.5 αποχή από επιβλαβείς ουσίες, 2.6 κοινωνικές σχέσεις, 
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα γνωρίσει τους βασικούς παράγοντες της Lifestyle Medicine και θα κατανοήσει πώς επηρεάζουν την πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων.

Ενότητα 3: Διατροφή & δημόσια υγεία

Περιγραφή: Παρουσίαση του άξονα της διατροφής 
Υποενότητες: 3.1 Βασικές αρχές διατροφικής συμβουλευτικής, 3.2 Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και μεταβολικά νοσήματα, 3.2.1 Στρατηγικές αντιμετώπισης, 3.3 Ανάλυση διατροφικής συμπεριφοράς & πρόσληψης τροφή, 3.4 Νευροβιολογικοί, επιγενετικοί & ψυχολογικοί μηχανισμοί διαταραγμένων διατροφικών συμπεριφορών, 3.5 Ψυχική υγεία, νοσήματα & διατροφή , 3.6 Ψυχοθεραπευτικά μοντέλα στη διατροφική παρέμβαση
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα κατανοήσει τη σχέση διατροφής και δημόσιας υγείας, θα αναγνωρίζει στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης παχυσαρκίας και μεταβολικών νοσημάτων και θα αξιολογεί τους βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά.

Ενότητα 4: Φυσική δραστηριότητα & υγεία 

Περιγραφή: Παρουσίαση του άξονα της φυσικής άσκησης 
Υποενότητες: 4.1 Οφέλη της φυσικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της ζωής, 4.2 Φυσική δραστηριότητα και εξειδικευμένες μορφές άσκησης, 4.3 Επαφή με τη φύση 4.4 Κατευθυντήριες οδηγίες για πληθυσμούς και ομάδες υψηλού κινδύνου, 4.4.1 Εργαλεία κινητοποίησης: Health Coaching & Exercise Prescription, 4.5 Σύγχρονες τάσεις και προκλήσεις: Ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες, 4.5.1 Διεπιστημονική συνεργασία, 4.5.2 Ενίσχυση της αυτοδιαχείρισης, 4.5.3 Μέτρηση αποτελεσματικότητας και ανατροφοδότηση
Μαθησιακά αποτελέσματα: Ο/η εκπαιδευόμενος/η θα αναγνωρίζει τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας, θα κατανοεί τις κατευθυντήριες οδηγίες για διαφορετικούς πληθυσμούς, θα εξοικειωθεί με σύγχρονες μορφές άσκησης και ψηφιακά εργαλεία και θα μπορεί να εφαρμόζει τεχνικές κινητοποίησης και αυτοδιαχείρισης για τη βελτίωση της υγείας.

Ενότητα 5: Ψυχολογία και συμπεριφορές υγείας 

Περιγραφή: Παρουσίαση του άξονα της διαχείρισης του άγχους/ στρες
Υποενότητες: 5.1 Στρες και ψυχολογικοί παράγοντες στην πρόληψη & θεραπεία, 5.1.1 Σχέση στρες και συμπεριφορών υγείας, 5.1.2 Στρατηγικές διαχείρισης στρες, 5.2 Τεχνικές χαλάρωσης, mindfulness και διαχείρισης στρες, 5.2.1 Mindfulness- ενσυνειδητότητα, 5.2.2 Τεχνικές χαλάρωσης, 5.3 Σωματική εικόνα, αυτοεκτίμηση, στίγμα και υπερφαγία, 5.3.1 Διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας (Binge Eating Disorder – BED)
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα κατανοεί τη σχέση στρες και συμπεριφορών υγείας, θα αναγνωρίζει τεχνικές χαλάρωσης και ενσυνειδητότητας, θα εντοπίζει ψυχολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία και θα μπορεί να προτείνει στρατηγικές διαχείρισης άγχους και βελτίωσης της σωματικής εικόνας.

Ενότητα 6: Ύπνος, ανάπαυση και υγεία

Περιγραφή: Παρουσίαση του άξονα του ύπνου
Υποενότητες: 6.1 Βιολογία του ύπνου και επιπτώσεις διαταραχών, 6.2 Παρεμβάσεις για βελτίωση ύπνου μέσω τρόπου ζωής, 6.2.1 Κύριες στρατηγικές παρέμβασης, 6.2.2 Ειδικά παραδείγματα τεκμηριωμένων προγραμμάτων, 6.3 Ύπνος σε εφήβους, ενήλικες & χρόνιες παθήσεις, 6.3.1 Εφηβεία, 6.3.2 Ενήλικες, 6.3.3 Ύπνος & χρόνιες παθήσεις
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα κατανοεί τη βιολογία του ύπνου και τις επιπτώσεις των διαταραχών του, θα αναγνωρίζει τεκμηριωμένες στρατηγικές βελτίωσης του ύπνου και θα μπορεί να προσαρμόζει παρεμβάσεις ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα και την παρουσία χρόνιων παθήσεων.

Ενότητα 7: Αποφυγή βλαβερών συνηθειών και εξαρτήσεων 

Περιγραφή: Παρουσίαση του άξονα σχετικά με βλαβερές συνήθειες και εξαρτήσεις
Υποενότητες: 7.1 Στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης,  7.2 Κάπνισμα, αλκοόλ και ουσίες – Πρόληψη και διακοπή, 7.2.1 Συμβουλευτική και υποστήριξη αλλαγής συμπεριφοράς, 7.3 Ψυχοκοινωνικά προγράμματα απεξάρτησης, 7.4 Ψηφιακές εξαρτήσεις και συμπεριφορικός εθισμός
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα αναγνωρίζει τις κύριες βλαβερές συνήθειες και μορφές εξάρτησης, θα κατανοεί τις επιπτώσεις τους στην υγεία, και θα μπορεί να εφαρμόζει στρατηγικές πρόληψης, διακοπής και υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων ψυχοκοινωνικών και τεχνολογικών παρεμβάσεων.

Ενότητα 8: Επίδραση των έξι αξόνων της Lifestyle Medicine στα μεταβολικά σύνδρομα και χρόνια νοσήματα

Περιγραφή: Παρουσίαση της επίδρασης των αξόνων στα μεταβολικά σύνδρομα και χρόνια νοσήματα
Υποενότητες: 8.1. Υγιεινή διατροφή, 8.2 Φυσική δραστηριότητα, 8.3 Ποιότητα ύπνου, 8.4 Διαχείριση άγχους, 8. 5 Κοινωνικές σχέσεις, 8.6 Αποχή από βλαβερές συνήθειες
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα κατανοεί πώς οι έξι άξονες της Lifestyle Medicine επηρεάζουν την πρόληψη, την πορεία και τη διαχείριση μεταβολικών συνδρόμων και χρόνιων νοσημάτων, και θα μπορεί να σχεδιάζει ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής.

Ενότητα 9: Επικοινωνία, ενσυνειδητότητα & ενδυνάμωση 

Περιγραφή: Παρουσίαση ψυχοκοινωνικών δεξιοτήτες που ενισχύουν την ενεργή συμμετοχή του ατόμου στη φροντίδα του εαυτού του
Υποενότητες: 9.1. Ενεργητική ακρόαση & ενσυναίσθηση, 9.2 Παρακινητική Συνέντευξη (Motivational Interviewing – MI), 9.3 Ενσυνειδητότητα (Mindfulness) στην αλλαγή συμπεριφοράς, 9.4 Mindful Eating – Η ενσυνείδητη διατροφή ως πυλώνας αυτορρύθμισης
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα αναπτύξει δεξιότητες επικοινωνίας, ενσυνειδητότητας και ενδυνάμωσης, ώστε να ενισχύει την ενεργή συμμετοχή του ατόμου στη φροντίδα της υγείας του και να υποστηρίζει αποτελεσματικά διαδικασίες αλλαγής συμπεριφοράς.

Ενότητα 10: Εφαρμογές στην εκπαίδευση, την υγεία και την κοινότητα

Περιγραφή: Παρουσίαση εφαρμογών της Lifestyle Medicine στην εκπαίδευση, την υγεία και την κοινότητα, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της στην πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων
Υποενότητες: 10.1 Σχεδιασμός ψυχοεκπαιδευτικών παρεμβάσεων, 10.2 Σχολικά και κοινοτικά προγράμματα προαγωγής υγείας, 10.3 Συνεργασία διεπιστημονικών ομάδων και επαγγελματιών
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα είναι σε θέση να σχεδιάζει, να υλοποιεί και να αξιολογεί εφαρμογές της Lifestyle Medicine σε εκπαιδευτικά, υγειονομικά και κοινοτικά πλαίσια, αξιοποιώντας τη διεπιστημονική συνεργασία για την πρόληψη και αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων.

Ενότητα 11: Τεχνολογία & καινοτομία στη Lifestyle Medicine 

Περιγραφή: Παρουσίαση της σημασίας της συστηματικής αξιολόγησης και παρακολούθησης των παρεμβάσεων της Ιατρικής του Τρόπου Ζωής, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητα των αλλαγών. 
Υποενότητες: 11.1 Wearables & αυτοπαρακολούθηση, 11.2 Τεχνητή νοημοσύνη (AI) στην Lifestyle Medicine,  11.3 Τηλεϊατρική & ψηφιακή υποστήριξη συμπεριφορικών παρεμβάσεων, 11.3.1 Ηλεκτρονικά ημερολόγια & πλατφόρμες αυτορρύθμισης, 11.3.2 Ανάλυση δεδομένων συμπεριφοράς & εξατομίκευση φροντίδας, 11.4 Ψηφιακή εκπαίδευση, ενδυνάμωση & εφαρμογές e-Coaching, 11.5 Εφαρμογές υγείας και τηλεπαρακολούθηση, 11.6 Τεχνολογία & ψυχική ευεξία στην Ιατρική του Τρόπου Ζωής
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα μπορεί να αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες, όπως wearables, τεχνητή νοημοσύνη και τηλεϊατρική, για την παρακολούθηση, εξατομίκευση και υποστήριξη παρεμβάσεων στη Lifestyle Medicine, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των αλλαγών συμπεριφοράς.

Ενότητα 12: Αξιολόγηση, παρακολούθηση και υποστήριξη

Περιγραφή: η παρακολούθηση και η υποστήριξη ως δομικά στοιχεία για την επιτυχία και τη βιωσιμότητα των παρεμβάσεων
Υποενότητες: 12.1 Συστηματική Αξιολόγηση, 12.2 Παρακολούθηση (Monitoring), 12.3 Υποστήριξη (Support)
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα μπορεί να εφαρμόζει μεθόδους συστηματικής αξιολόγησης, παρακολούθησης και υποστήριξης, προκειμένου να διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα, την προσαρμοστικότητα και τη μακροπρόθεσμη διατήρηση των παρεμβάσεων στη Lifestyle Medicine.

Ενότητα 13: Μελλοντικές τάσεις & επιστημονική τεκμηρίωση

Περιγραφή: Παρουσίαση μελλοντικών τάσεων και επιστημονικής τεκμηρίωσης της Lifestyle Medicine
Υποενότητες: 13.1 Ψηφιακή Υγεία και Mobile Health,  13.2 Εξατομικευμένη Lifestyle Ιατρική (Precision Lifestyle Medicine), 13.3 Mindfulness και συμπεριφορικές παρεμβάσεις, 13.4 Ενσωμάτωση συστημικών προσεγγίσεων, 13.5 Επιστημονική τεκμηρίωση και εφαρμοσμένη έρευνα, 13.6 Συμπεράσματα
Μαθησιακά αποτελέσματα: ο/η εκπαιδευόμενος/η θα μπορεί να αναγνωρίζει και να αξιολογεί τις μελλοντικές τάσεις και τις επιστημονικές εξελίξεις στη Lifestyle Medicine, να ενσωματώνει καινοτόμες και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις στην πράξη και να υιοθετεί συστημικές, εξατομικευμένες και βασισμένες σε δεδομένα προσεγγίσεις για την προαγωγή της υγείας.