ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

Απαιτούμενα τυπικά προσόντα και όροι συμμετοχής

• Πρόσβαση στο Διαδίκτυο
• Κατοχή προσωπικού e-mail για επικοινωνία με τους διδάσκοντες
• Βασικές γνώσεις χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών για τη διαχείριση της πλατφόρμας του προγράμματος

Σκοπός του προγράμματος

Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην εξοικείωση των συμμετεχόντων με τα φυσικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά των φρούτων και λαχανικών, εισάγοντάς τους στις βασικές μεθόδους επεξεργασίας τους. Στοχεύει επίσης στην ενίσχυση της γνώσης για τη διασφάλιση της ποιότητας και της ασφάλειας των νωπών φρούτων, λαχανικών και μεταποιημένων προϊόντων, και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων σχετικών με τον αγροδιατροφικό τομέα. Οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν τις διαδικασίες επεξεργασίας, όπως ζεμάτισμα, κατάψυξη και κονσερβοποίηση, καθώς και την παρασκευή προϊόντων όπως μαρμελάδες, τουρσιά, τοματοπολτοί και χυμοί, αξιολογώντας την ποιότητα και τη θρεπτική τους αξία.

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Το πρόγραμμα στοχεύει στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων σχετικά με την επεξεργασία, τη συσκευασία και τον ποιοτικό έλεγχο νωπών φρούτων, λαχανικών και μεταποιημένων προϊόντων. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες θα:

• Εξοικειωθούν με βασικές μεθόδους επεξεργασίας τροφίμων, όπως ζεμάτισμα, κατάψυξη και κονσερβοποίηση.
• Μάθουν τη διαδικασία παρασκευής προϊόντων όπως μαρμελάδες, τουρσιά, τοματοπολτοί και χυμοί.
• Κατανοήσουν τις επιπτώσεις των επεξεργασιών στην ποιότητα των προϊόντων.
• Αναπτύξουν θεωρητική γνώση σχετικά με τις τεχνικές επεξεργασίας και συντήρησης φρούτων, λαχανικών και μεταποιημένων προϊόντων, ώστε να κατανοούν τους μηχανισμούς που επηρεάζουν την ποιότητα και την ασφάλειά τους.

Γνωστικές Δεξιότητες

Οι γνωστικές δεξιότητες περιλαμβάνουν την κατανόηση και την αξιολόγηση των βασικών χαρακτηριστικών των φρούτων και των λαχανικών, καθώς και την εξοικείωση με τις μεθόδους επεξεργασίας τροφίμων, όπως το ζεμάτισμα, η κατάψυξη και η κονσερβοποίηση. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες θα κατανοήσουν τις αρχές του ποιοτικού ελέγχου και θα μπορούν να εκτιμούν την επίδραση των επεξεργασιών στην ποιότητα των προϊόντων, καθώς και τη σημασία της κατάλληλης συσκευασίας και συντήρησης για τη διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων.

Ψυχοκινητικές Δεξιότητες

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα κατανοούν τις βασικές διαδικασίες επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών (ζεμάτισμα, κατάψυξη, συσκευασία, παρασκευή προϊόντων) και θα μπορούν να αξιολογούν την ποιότητά τους. Επιπλέον, θα αναπτύξουν την ικανότητα να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους για να εκτιμούν την ποιότητα και την ασφάλεια των προϊόντων.

Συμπεριφορές 

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι συμμετέχοντες εκτιμάται ότι θα μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις με κριτική σκέψη σχετικά με την επεξεργασία, τη συντήρηση και τον έλεγχο των φρούτων και των λαχανικών. Θα αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στην ποιότητα και την ασφάλεια των νωπών και μεταποιημένων προϊόντων, καθώς και υπεύθυνη νοοτροπία ως προς τις τεχνολογικές εφαρμογές. Επιπλέον, θα ενισχύσουν τη διάθεση για συνεργασία, διεπιστημονική σκέψη και δια βίου μάθηση.

Στοιχεία επικοινωνίας

Άννα Μαρινοπούλου

Επίκουρη καθηγήτρια

Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων

Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Αλεξάνδρεια Πανεπιστημιούπολη

57400 Θεσσαλονίκη

τηλ: 2310 013373, email: amarinop@ihu.gr

Διδάσκοντες

Μαρινοπούλου Άννα, Μέλος ΔΕΠ Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων ΔΙΠΑΕ

Ραφαηλίδης Στυλιανός, Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων ΔΙΠΑΕ

Τσίοπτσιας Κωνσταντίνος, Χημικός Μηχανικός, Μεταδιδακτορικός ερευνητής

Διδακτικές ενότητες και διάρκεια αυτών

Η παρακολούθηση στο πρόγραμμα κατάρτισης πραγματοποιείται μέσω zoom (Σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση), σαββατοκύριακα (ενδεικτικές ώρες 10.00-14.00).

Το πρόγραμμα έχει διάρκεια τέσσερεις (4) εβδομάδες και περιλαμβάνει 11 ενότητες, οι οποίες διεξάγονται τα Σαββατοκύριακα. Στο τέλος του προγράμματος προβλέπεται ανασκόπηση των ενοτήτων και τελική γραπτή αξιολόγηση, η οποία πραγματοποιείται την τελευταία Κυριακή.

Η επιτυχής συμμετοχή στην εξέταση αποτελεί προϋπόθεση για την απονομή Πιστοποιητικού Επιμόρφωσης, το οποίο εκδίδεται από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ).

Η συνοπτική περιγραφή των ενοτήτων είναι η εξής:

ΔΕ1- Εισαγωγή στα φρούτα και τα λαχανικά

ΔΕ2-Ποιοτικός έλεγχος: Βασικές τεχνικές και επιπτώσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών 

ΔΕ3- Παρασκευή χυμού και ποιοτικός έλεγχος χυμών 

ΔΕ4-Παρασκευή μαρμελάδας και τουρσιών

ΔΕ5- Η τομάτα και ο τοματοπολτός: Σύσταση, ποικιλίες και παρασκευή τοματοπολτού

ΔΕ6-Ζεμάτισμα φρούτων και λαχανικών: Μέθοδοι και επιδράσεις στη ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

ΔΕ7-Κατάψυξη φρούτων και λαχανικών: Βασικές τεχνικές και επιπτώσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

ΔΕ8-Κονσερβοποίηση: Τεχνικές και επιδράσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

ΔΕ9-Συσκευασία: Υλικά και μέθοδοι συσκευασίας 

ΔE10-Σύνοψη εκπαιδευτικών ενοτήτων προγράμματος 

ΔE11-Τελική εξέταση

Αναλυτική παρουσίαση διδακτικών ενοτήτων

ΔΕ1- Εισαγωγή στα φρούτα και τα λαχανικά

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ1

Η ενότητα αποσκοπεί στην εξοικείωση των καταρτιζόμενων με τις βασικές κατηγορίες φρούτων και λαχανικών, τη χημική τους σύσταση και θρεπτική αξία. Στο πλαίσιο της ενότητας, οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν τα είδη διάφορων φρούτων και λαχανικών, όπως μήλα, πορτοκάλια, και ντομάτες, εξετάζοντας τις κατηγορίες στις οποίες ανήκουν, και τα χαρακτηριστικά τους.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 4 ώρες.

ΔΕ2- Ποιοτικός έλεγχος: Βασικές τεχνικές και επιπτώσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών 

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ2

Η παρούσα ενότητα αποσκοπεί στην κατανόηση των βασικών αρχών ποιοτικού ελέγχου φρούτων και λαχανικών. Οι συμμετέχοντες θα εξοικειωθούν με μεθόδους ελέγχου ποιότητας, όπως μετρήσεις θερμοκρασίας, σακχάρων, οξύτητας και άλλων φυσικοχημικών παραμέτρων.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔΕ3- Παρασκευή χυμού και ποιοτικός έλεγχος χυμών 

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ3

Η ενότητα επικεντρώνεται στη μελέτη των σταδίων παραγωγής και του ποιοτικού ελέγχου των χυμών. Οι συμμετέχοντες θα κατανοήσουν τη σημασία της χυμοποίησης για τη διασφάλιση της ποιότητας, και της συντήρησης των χυμών.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔΕ4- Παρασκευή μαρμελάδας και τουρσιών

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ4

Η παρούσα ενότητα αποσκοπεί στην εξοικείωση των συμμετεχόντων με τις βασικές τεχνικές παρασκευής προϊόντων όπως μαρμελάδες και τουρσιά. Οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν παραδείγματα μαρμελάδων φρούτων και τουρσιών (π.χ. ξυνολάχανο), δίνοντας έμφαση στην κατανόηση των σταδίων παραγωγής, στη σωστή υγιεινή και στη σημασία της συντήρησης για τη διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειας των προϊόντων.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔΕ5- Η τομάτα και ο τοματοπολτός: Σύσταση, ποικιλίες και παρασκευή τοματοπολτού

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ5

Η ενότητα επικεντρώνεται στη μελέτη της τομάτας αναλύοντας τη χημική σύσταση, και τις βασικές ποικιλίες που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανική και οικιακή επεξεργασία. Επιπλέον, θα αναλυθούν, τα κύρια στάδια παρασκευής του τοματοπολτού, από την επιλογή και προετοιμασία της πρώτης ύλης έως τη θερμική επεξεργασία και τη συντήρηση του τελικού προϊόντος. Οι συμμετέχοντες θα κατανοήσουν τη σημασία της επεξεργασίας της τομάτας για τη διασφάλιση της ποιότητας και της διάρκειας ζωής του τοματοπολτού.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔΕ6-Ζεμάτισμα φρούτων και λαχανικών: Μέθοδοι και επιδράσεις στη ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ6

Η ενότητα αποσκοπεί στην κατανόηση της διαδικασίας ζεματίσματος και των επιπτώσεών της στην ποιότητα των προϊόντων. Οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν εφαρμογές της διαδικασίας του ζεματίσματος σε φρούτα και λαχανικά. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες θα κατανοήσουν τη σημασία του ζεματίσματος ως βασική επεξεργασία πριν από την κατάψυξη ή την κονσερβοποίηση.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία:4 ώρες.

ΔΕ7-Κατάψυξη φρούτων και λαχανικών: Βασικές τεχνικές και επιπτώσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ7

Η παρούσα ενότητα αποσκοπεί στην κατανόηση των βασικών αρχών της κατάψυξης φρούτων και λαχανικών. Οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν τα στάδια της διαδικασίας κατάψυξής και θα εξετάσουν παραδείγματα κατεψυγμένων προϊόντων.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 4 ώρες.

ΔΕ8-Κονσερβοποίηση: Τεχνικές και επιδράσεις στην ποιότητα των φρούτων και λαχανικών

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ8

Η παρούσα ενότητα αποσκοπεί στην κατανόηση των βασικών αρχών της κονσερβοποίησης φρούτων και λαχανικών. Οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν τα στάδια της διαδικασίας και θα εξετάσουν παραδείγματα κονσερβοποιημένων προϊόντων κατανοώντας τη σημασία κάθε σταδίου για τη διατήρηση της ποιότητας, της ασφάλειας και της σταθερότητας των προϊόντων.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔΕ9-Συσκευασία: Υλικά και μέθοδοι συσκευασίας 

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ9

Η παρούσα ενότητα αποσκοπεί στην παρουσίαση των βασικών υλικών και μεθόδων συσκευασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο η συσκευασία επηρεάζει τη διάρκεια ζωής των φρούτων, λαχανικών και μεταποιημένων προϊόντων.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 2 ώρες.

ΔE10-Σύνοψη εκπαιδευτικών ενοτήτων προγράμματος 

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ10

Η παρούσα διδακτική ενότητα περιλαμβάνει συνοπτική ανασκόπηση και επανάληψη του συνόλου της διδακτέας ύλης, με στόχο την ενίσχυση της κατανόησης και αφομοίωσης των βασικών εννοιών από τους εκπαιδευόμενους. 

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 3 ώρες.

ΔE11-Τελική εξέταση

Συνοπτική περιγραφή σκοπού και περιεχομένου της ΔΕ11

Η παρούσα διδακτική ενότητα περιλαμβάνει τη διεξαγωγή της τελικής γραπτής εξέτασης, η οποία θα αποτελέσει το κριτήριο για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος και την απονομή του αντίστοιχου πιστοποιητικού επιμόρφωσης.

Διάρκεια: 1 ημέρα, Θεωρητική διδασκαλία: 1 ώρα.

Μαθησιακά αποτελέσματα 

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τα βασικά είδη και χαρακτηριστικά των φρούτων και των λαχανικών, να γνωρίζουν τις τεχνικές επεξεργασίας τροφίμων, όπως ζεμάτισμα, κατάψυξη και κονσερβοποίηση, και να κατανοούν τη διαδικασία παρασκευής προϊόντων, όπως μαρμελάδες, τουρσιά και χυμοί. Επιπλέον, θα μπορούν να κατανοούν τις επιπτώσεις των επεξεργασιών στην ποιότητα των φρούτων, των λαχανικών και των μεταποιημένων προϊόντων, και τις αρχές της κατάλληλης συσκευασίας και συντήρησης για τη διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειάς τους.